Orzeczenie z dnia 2 lipca 2025 r. Sygn. akt: D 1/25

Orzeczenie z dnia 2 lipca 2025 r. Sygn. akt: D 1/25
Orzeczenie jest nieprawomocne

Przewodniczący:       r. pr. Igor Bąkowski
Członkowie:              r. pr. Robert Karpiński
r. pr. Agnieszka Korpas-Mattusch
Protokolant:              Aneta Trzaska

 

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. w po rozpoznaniu na rozprawie […] r. w W. sprawy przeciwko radcy  prawnej J. H., […], obwinionej o:

naruszenia Kodeksu Etyki Radcy Prawnego poprzez wypowiedzenie w dniu […] roku Skarżącemu T. L. pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie o rozwód toczącej się przed Sądem Okręgowym w P. za sygn. akt […], pomimo braku rzeczowych podstaw oraz w warunkach, w których interes klienta w następstwie tego wypowiedzenia był zagrożony w związku ze stopniem zaawansowania sprawy, nieodległym terminem rozprawy oraz ograniczonymi możliwościami ustanowienia nowego pełnomocnika w sprawie, tj. o dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego stypizowanego w art. 12 ust. 1 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, którego tekst jednolity stanowi załącznik do uchwały Nr 884/XI/2023 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 7 lutego 2023 r. w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 499)

 

o r z e k a: 

1. Uniewinnia radcę prawną H., […], od zarzucanego we wniosku o ukaranie czynu.
2. Na podstawie art. 70⁶ 2 ustawy o radcach prawnych koszty postępowania przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym ponosi Okręgowa Izba Radców Prawnych w W..

 

UZASADNIENIE

W związku z zawiadomieniem T. L. (także jako „Skarżący”) Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego (także jako „Rzecznik”) wszczął postępowanie dotyczące naruszenia zasad etyki przez  radcę prawnego J. H. (zwaną dalej także „Obwinioną”).

Po przeprowadzeniu dochodzenia, wnioskiem o ukaranie z […] r. Rzecznik wniósł o ukaranie Obwinionej o naruszenie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego poprzez wypowiedzenie w dniu […] r. Skarżącemu pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie o rozwód toczącej się przed Sądem Okręgowym w P. za sygn. akt […], pomimo braku rzeczowych podstaw oraz w warunkach, w których interes klienta w następstwie tego wypowiedzenia był zagrożony w związku ze stopniem zaawansowania sprawy, nieodległym terminem rozprawy oraz ograniczonymi możliwościami ustanowienia nowego pełnomocnika w sprawie, tj. o dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego stypizowanego w art. 12 ust. 1 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego którego tekst jednolity stanowi załącznik do uchwały nr 884/XI/2023 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych („Kodeks Etyki Radcy Prawnego”) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2024.499 t.j.) („ustawa o radcach prawnych”).

Na rozprawę stawiła się Obwiniona i złożyła wyjaśnienia. Skarżący także stawił się na rozprawie i złożył zeznania.

 

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny ustalił i zważył, co następuje:

Obwiniona zawarła ze Skarżącym umowę zlecenia z dnia […] r. W umowie tej określono zakres świadczonej pomocy oraz wynagrodzenie. W § 6 umowy wskazano że „Niniejsza Umowa może zostać rozwiązana przez każdą ze Stron w trybie natychmiastowym, tj. bez zachowania okresu wypowiedzenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że Zleceniobiorca jest obowiązany w każdym przypadku działać na rzecz Zleceniodawcy przez okres 2 tygodni od złożenia oświadczenia o rozwiązaniu Umowy, chyba że Zleceniodawca zwolni go z obowiązku wykonywania Umowy w tym okresie”.

W umowie uregulowano wynagrodzenie za prowadzenie spraw o rozwód i alimenty, wskazując iż – w przypadku sprawy o rozwód – będzie ono naliczane w wysokości bazowej 5.000 zł netto jeżeli sprawa zakończy się po nie więcej niż 1 terminie rozprawy bądź innego jawnego posiedzenia sądu, dopłata 2.500 zł netto jeżeli zakończy się po co najmniej 2 a nie więcej niż 3 takich terminach, dopłata 2.500 netto jeżeli sprawa zakończy się po co najmniej 3 takich terminach, 500 zł netto za każde stawiennictwo na terminie posiedzenia sądu. Wynagrodzenie Zleceniobiorcy miałoby się także składać z dodatkowych elementów w tym zasądzone przez sąd koszty zastępstwa procesowego, jednokrotność uzyskanych bądź zaoszczędzonych alimentów czy dodatkowe wynagrodzenie dotyczące uzyskanej części podziału majątku. Strony ustaliły w umowie jako formę kontaktu i uzgodnień drogę elektroniczną.

Dowód:
Umowa zlecenia z dnia […] r. (k. 24-26)

W trakcie współpracy z Obwinioną, Skarżący zlecił innemu pełnomocnikowi, adwokatowi A. P. przejrzenie akt prowadzonej przez Obwinioną sprawy i ten zapoznawał się z aktami sprawy prowadzonymi przez Obwinioną, co Obwiniona przyjęła jako kwestionowanie jej działań czy recenzowanie jej pracy.

Dowód:
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania Skarżącego złożone na rozprawie

Sprawa rozwodowa Skarżącego była długa i pracochłonna. Wygenerowała prawie 40 pism i ponad 200 stron. Do […] r. odbyło się siedem terminów rozpraw. Nad sprawą pracowała Obwiniona oraz K. G. (wcześniej N.).

Dowód:
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania K. G. złożone na rozprawie

W dniu […] r. Obwiniona skierowała do Skarżącego email w którym wskazała, że jego sprawa rozwodowa wymaga dużego wysiłku, co chwila są nowe wątki do opracowania i stała się jedną z najbardziej wymagających spraw w kancelarii generująca bardzo duże ilości godzin pracy. W związku z tym Obwiniona spytała Skarżącego czy widziałby możliwość aneksowania umowy zlecenia i ustalenia dodatkowych zasad wzajemnych rozliczeń by praca kancelarii była należycie wynagradzana, wskazując jednocześnie że zanim przekazałaby propozycje w tym zakresie to chciała by najpierw poznać stanowisko Skarżącego oraz wskazała że chciałaby aby było to wzajemne ustalenie.

Dowód:
Korespondencja emailowa, k. 23

Obwiniony nie wyraził zgody na podwyższenie wynagrodzenia Obwinionej.

Dowód:
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania K. G. złożone na rozprawie

W okresie […]-[…] Obwiniona wykonywała aktywne działania w sprawie.

W okresie […]-[…] r. Skarżący i Obwiniona prowadzili korespondencję mailową omawiając sprawę i możliwe działania, Obwiniona przygotowywała dalsze pisma i stanowiska dla Skarżącego, weryfikowała pisma z Sądu, opisywała je Skarżącemu wskazując rekomendowane działania, konsultowała jego kontakty z żoną i bieżące kwestie, odpowiadała na zarzuty i krytykę Skarżącego dotyczące prowadzenia sprawy, wyjaśniała kwestie związane z alimentami na dzieci. Skarżący krytycznie wypowiadał się o działaniach Obwinionej, wskazując że w jego ocenie sprawa trwa długo, „praktycznie wszystkie składane przez moją stronę wnioski są albo oddalane albo nieuwzględniane”, kwestionował zasadność składanych wniosków i uzyskiwane rezultaty. W jednym z maili Obwiniona wskazała w toku korespondencji, że wzajemne niezrozumienie, jakie ma aktualnie miejsce, w tym rozbieżności co do strategii prowadzenia sprawy, stawiają pytanie co do sensu dalszej współpracy. Wskazała, że „Uważam, że dajemy z siebie dużo w tej sprawie, która jest wyjątkowo wymagająca. Jednocześnie też jesteśmy ludźmi i wyrażanie całkowitej dezaprobaty dla naszych działań w tej sprawie niestety nie dodaje nam energii, a raczej ją odbiera”. Obwiniona podkreślała że składane pisma są sporządzane zgodnie ze sztuką i wskazywały na wymagane w postępowaniu elementy.

[…] r. w mailu do Obwinionej Skarżący napisał m.in. „O czym Ty mówisz, przecież to bzdura (…)” odnosząc się do kwestii otrzymywania 500+ przez żonę Skarżącego.

Pomiędzy Obwinioną a Skarżącym doszło do dużych różnic w zakresie prowadzenia sprawy, składanych wniosków i uzyskiwanych rozstrzygnięć Sądu w związku z kwestią podwyższenia alimentów związanych z planowaną zmianą szkoły jednej z córek.

Dowód:
Korespondencja emailowa, k. 35-42, 64-73
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania Skarżącego złożone na rozprawie
Zeznania K. G. złożone na rozprawie

W toku prowadzenia sprawy dochodziło do szeregu rozbieżności pomiędzy Obwinioną a Skarżącym dotyczącymi prowadzenia sprawy. Zdarzało się, że Skarżący oczekiwał pewnych działań ze strony Obwinionej, które w jej ocenie byłyby niecelowe czy nieuzasadnione w świetle obowiązujących przepisów i praktyki.

Dowód:
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania K. G. złożone na rozprawie

[…] r. Obwiniona przekazała Skarżącemu wypowiedzenie pełnomocnictwa udzielonego w dniu […] r. do reprezentowania go w sprawie o rozwód, uzasadniając je w treści oświadczenia o wypowiedzeniu brakiem możliwości ustalenia wspólnej strategii prowadzenia sprawy, co uniemożliwiało Obwinionej należyte reprezentowanie Skarżącego w zakresie udzielonego jej pełnomocnictwa. W treści oświadczenia o wypowiedzeniu Obwiniona wskazała wyraźnie że zgodnie z art. 94 § 2 kodeksu postępowania cywilnego radca prawny który wypowiada pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Obwiniona skierowała jednocześnie do Skarżącego pytanie czy w związku z tym zwalnia on ją z obowiązku dalszego działania w sprawie czy też nie.

Dowód:
Wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia […] r. (k. 33, 34)
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania K. G. złożone na rozprawie

Po przekazaniu wypowiedzenia w formie elektronicznej na adres emailowy Skarżącego wskazany w umowie zlecenia, kancelaria Obwinionej aktywnie kontaktowała się ze Skarżącym, czyniła dalsze ustalenia, wskazała, że najbliższy termin rozprawy wyznaczony jest na […] r. oraz że może przygotować wniosek o odroczenie rozprawy.

Dowód:
Korespondencja emailowa, k. 27
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania K. G. złożone na rozprawie

Rozprawa rozwodowa wyznaczona na […] r. została odroczona do dnia […] r. w związku z wnioskiem o odroczenie przygotowanym przez Obwinioną po ustaleniu ze Skarżącym.

Dowód:
Protokół z rozprawy z dnia […] r., k. 113
Wyjaśnienia Obwinionej złożone na rozprawie
Zeznania Skarżącego złożone na rozprawie
Zeznania K. G. złożone na rozprawie

Po wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez Obwinioną, Skarżący konsultował się z trzema potencjalnymi pełnomocnikami, jednakże nie zlecił im reprezentowania go w dalszym ciągu postępowania rozwodowego w I instancji, jakkolwiek udzielił jednemu z tych pełnomocników pełnomocnictwa do reprezentowania go w II instancji i był tam przez niego reprezentowany.

Dowód:
Zeznania Skarżącego złożone na rozprawie

Sąd uznał że okoliczności sprawy nie pozwalają na uznanie iż Obwiniona dopuściła się popełnienia czynu naruszającego podstawowe wartości i zasady wykonywania zawodu radcy prawnego w zakresie zarzucanym mu jej wniosku o ukaranie.

[…] r. Obwiniona przekazała Skarżącemu wypowiedzenie pełnomocnictwa udzielonego w dniu […] r. do reprezentowania go w sprawie o rozwód, uzasadniając je w treści oświadczenia o wypowiedzeniu brakiem możliwości ustalenia wspólnej strategii prowadzenia sprawy, co uniemożliwiało Obwinionej należyte reprezentowanie Skarżącego w zakresie udzielonego jej pełnomocnictwa.

W ocenie Sądu Obwiniona miała prawo do wypowiedzenia Skarżącemu pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie o rozwód toczącej się przed Sądem Okręgowym w P. za sygn. akt […] zarówno w świetle ustawy o radcach prawnych, Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, kodeksu postępowania cywilnego, jak i zawartej ze Skarżącym umowy zlecenia.

Uprawnienie do wypowiedzenia zlecenia zostało wyraźnie uregulowane w zawartej ze Skarżącym umowie zlecenia z dnia […] r. – w § 6 umowy wskazano że „Niniejsza Umowa może zostać rozwiązana przez każdą ze Stron w trybie natychmiastowym, tj. bez zachowania okresu wypowiedzenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że Zleceniobiorca jest obowiązany w każdym przypadku działać na rzecz Zleceniodawcy przez okres 2 tygodni od złożenia oświadczenia o rozwiązaniu Umowy, chyba że Zleceniodawca zwolni go z obowiązku wykonywania Umowy w tym okresie”.

Jak sama Obwiniona słusznie wskazała w treści oświadczenia o wypowiedzeniu, zgodnie z art. 94 § 2 kodeksu postępowania cywilnego radca prawny który wypowiada pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku.

Najbliższy termin rozprawy był wyznaczony na […] r., tak więc prawie na miesiąc od złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu. Strony w umowie zlecenia przyjęły iż będą się kontaktować mailowo, a oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zostało skierowane na email Skarżącego.

Obwiniona skierowała jednocześnie do Skarżącego pytanie czy w związku z tym zwalnia on ją z obowiązku dalszego działania w sprawie czy też nie a następnie kancelaria Obwinionej pozostawała w kontakcie ze Skarżącym i pomogła w przygotowaniu wniosku o odroczenie rozprawy, który został uwzględniony przez Sąd.

Skarżący kontaktował się przed terminem wyznaczonej rozprawy z trzema innymi pełnomocnikami, a jednemu z nich powierzył następnie prowadzenie sprawy w II instancji. Niezależnie od innych okoliczności i uregulowań, wskazuje to na okoliczność, iż interes Skarżącego w następstwie wypowiedzenia pełnomocnictwa przez Obwinioną nie był zagrożony.

W świetle Kodeksu Etyki Radcy Prawnego radca prawny wykonuje zawód w sposób samodzielny i niezależny. Radca prawny dbając o interes klienta samodzielnie ustala strategię procesową.

Trzeba pokreślić, że zgodnie z art. 45 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego stosunki pomiędzy radcą prawnym a klientem powinny być oparte na zaufaniu. Jednocześnie przepis ten wskazuje, że utrata zaufania może być podstawą wypowiedzenia pełnomocnictwa i rozwiązania umowy przez radcę prawnego.

Niewątpliwie sprawy rozwodowe i o opiekę nad małoletnimi dziećmi budzą wiele emocji u stron postępowań będących klientami radców prawnych jednakże istotne jest aby negatywne emocje nie były przenoszone nadmiernie przez klienta na radcę prawnego. Jednocześnie, trzeba podkreślić, że radca prawny, z poszanowaniem obowiązujących przepisów, ma prawo do decydowania o zakończeniu współpracy z klientem także w sprawach w których był pełnomocnikiem przez dłuższy okres.

W okolicznościach niniejszej sprawy, można uznać że Obwinionej trudno było utrzymać zaufanie do klienta, który coraz bardziej krytycznie odnosił się do jej działań i przyjętej strategii procesowej i miała uzasadnione podstawy do wypowiedzenia pełnomocnictwa Skarżącemu.

W związku z powyższym, Sąd uznał iż należało uniewinnić Obwinioną od popełnienia czynu zarzucanego we wniosku o ukaranie.

O kosztach postępowania OSD orzekł na podstawie art. 70⁶ ustawy o radcach prawnych, biorąc pod uwagę czynności podjęte w postępowaniu.

GF