Orzeczenie z dnia 17 lipca 2025 r. Sygn. akt: D 24/25
Orzeczenie jest nieprawomocne

Przewodniczący:      r. pr. Krzysztof Jacek Woś
Członkowie:              r. pr. Jakub Pikała
r. pr. Tomasz Nawrot
Protokolant:              Aneta Trzaska

 

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. po rozpoznaniu na rozprawie […] r. w W. sprawy przeciwko radcy prawnej A. K., […], obwinionej o to, że:

nie wypełniła obowiązku doskonalenia zawodowego i nie uzyskała żadnego z 40 wymaganych od niej punktów szkoleniowych w cyklu szkoleniowym, który trwał od […] r. do […] r. – czym naruszyła obowiązek dbania o rozwój zawodowy poprzez kształcenie ustawiczne a także obowiązek stosowania się do uchwał organów samorządu radców prawnych, tj. popełniła czyn z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 61 ust. 2 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego stanowiącego załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego w związku z § 5 ust. 3 oraz § 15 ust. 1 i 2 w związku z § 3 Regulaminu zasad wypełniania obowiązku doskonalenia zawodowego przez radców prawnych i zadań organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku, stanowiącego załącznik do uchwały nr 209/X/2020 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 24 października 2020 r. w sprawie Regulaminu zasad wypełniania obowiązku doskonalenia zawodowego przez radców prawnych i zadań organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku (t. j. uchwała nr 1154/XI/2023 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 10 października 2023 r.).

 

o r z e k a:

    1. Uznaje radcę prawną A. K., […], winną zarzucanego wnioskiem o ukaranie czynu, który to czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne jako czyn sprzeczny z zasadami wyrażonymi w art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 61 ust. 2 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego stanowiącego załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego w związku z § 5 ust. 3 oraz § 15 ust. 1 i 2 w związku z § 3 Regulaminu zasad wypełniania obowiązku doskonalenia zawodowego przez radców prawnych i zadań organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku, stanowiącego załącznik do uchwały nr 209/X/2020 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 24 października 2020 r. w sprawie Regulaminu zasad wypełniania obowiązku doskonalenia zawodowego przez radców prawnych i zadań organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku (t. j. uchwała nr 1154/XI/2023 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 10 października 2023 r.) i za czyn ten na podstawie art. 64 ust. 1 i art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych wymierza karę nagany;
    2. Na podstawie art. 706 2 ustawy o radcach prawnych zasądza od obwinionej radcy prawnej A. K., […], na rzecz Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. tytułem zwrotu kosztów postępowania dyscyplinarnego kwotę 500 (pięćset złotych).

 

UZASADNIENIE

orzeczenia z dnia 17 lipca 2025 r.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. wniósł o ukaranie radcy prawnego A. K., wpisanej na listę prowadzoną przez Radę OIRP w W. pod nr […] obwinionej o czyn z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 61 ust. 2 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego w zw. z § 5 ust. 3 oraz § 15 ust. 1 i 2 w zw. z § 3 Regulaminu zasad wypełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego przez radców prawnych i zadań organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku, stanowiącego załącznik do uchwały nr 209/X/2020 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 24 października 2020 r.

 

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny ustalił, co następuje:

W okresie od […] r. do […] r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W., w celu umożliwienia spełnienia przez wszystkich radców prawnych obowiązku doskonalenia zawodowego, na bieżąco przekazywała informacje dotyczące organizacji szkoleń. Na stronie internetowej OIRP znajdowała się i znajduje, zakładka doskonalenia zawodowego, dzięki której radcowie prawni mieli i mają dostęp do informacji o organizacji wszystkich szkoleń zawodowych. Znajdują się tam również uchwały, na podstawie których radcowie prawni są zobowiązani do realizacji obowiązku zawodowego. Ponadto w wysyłanym regularnie newsletterze OIRP radcowie prawni informowani są na bieżąco o aktualnej ofercie szkoleniowej, a same szkolenia były organizowane z wyprzedzeniem, co umożliwiało, aby radcowie prawni w sposób dla siebie dogodny mogli wybrać zarówno termin jak i temat wykładu. Organizowane przez OIRP w W. wykłady, prowadzone w ramach tzw. „poniedziałków radcowskich” i „wtorków radcowskich”, były organizowane cyklicznie – w każdy poniedziałek i wtorek, a szkolenia te były nieodpłatne. Przygotowano także ponad 50 wykładów e-learningowych, które są udostępniane wszystkim radcom prawnym za pośrednictwem Internetu. OIRP w W. organizowała również szkolenia jednodniowe i wyjazdowe.

Niezależnie od oferty szkoleniowej OIRP w W. każdy radca prawny mógł uzyskiwać punkty szkoleniowe za udział w różnych formach doskonalenia zawodowego organizowanych przez podmioty zewnętrzne. Warunkiem zaliczenia punktów szkoleniowych na poczet wypełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego było w takim przypadku uzyskanie, a następnie przedłożenie w OIRP w W. podpisanego przez organizatora zaświadczenia potwierdzającego faktu uczestnictwa, tematykę, liczbę godzin oraz termin i formę doskonalenia zawodowego.

Dziekan Rady OIRP w W. wraz z Przewodniczącym Komisji ds. Doskonalenia Zawodowego Rady OIRP w W. w dniu […] r. skierowali do radców prawnych nie posiadających w tej dacie wypełnionego obowiązku doskonalenia zawodowego, w tym do obwinionej, spersonalizowane maile, informujące o zbliżającym się końcu cyklu szkoleniowego […]-[…], a także przypomnieli o opisanej wyżej ofercie szkoleniowej. Powyższe fakty jako notoryjne potwierdza

Dowód: mail z […] r. wysłany z adresu doskonalenie.zawodowe@[…].pl (k. 4)

Dziekan Rady OIRP w W. i Przewodniczący Komisji Doskonalenia Zawodowego Rady OIRP w W. do radców prawnych nie mających w […] r. wymaganej liczby punktów szkoleniowych, w tym do obwinionej korespondencję przypominającą o realizacji obowiązku doskonalenia zawodowego w cyklu szkoleniowym […]-[…]:
1) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych,
2) w dniu […] r. poprzez wysyłkę pism do radców prawnych, nieposiadających adresu e-mail,
3) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych,
4) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych,
5) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych.

W przypadku radców prawnych, którzy do […] r. pomimo kierowanej do nich wyżej wymienionej korespondencji, nie uzyskali wymaganej liczby punktów szkoleniowych, w tym do Obwinionej, Dziekan Rady OIRP w W. i Przewodniczący Komisji Doskonalenia Zawodowego Rady OIRP w W., skierowali korespondencję informującą o zbliżającym się końcu cyklu szkoleniowego […]-[…]:
1) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych
2) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych,
3) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych.

W przypadku radców prawnych, którzy do […] r. pomimo kierowanej do nich wyżej wymienionej korespondencji, nie uzyskali wymaganej liczby punktów szkoleniowych, w tym do Obwinionej, Dziekan Rady OIRP w W. i Przewodniczący Komisji Doskonalenia Zawodowego Rady OIRP w W., skierowali korespondencję przypominającą o konieczności przesłania brakujących dokumentów potwierdzających wypełnienie obowiązku doskonalenia zawodowego:
1) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych,
2) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych,
3) w dniu […] r. poprzez wysyłkę spersonalizowanych maili do radców prawnych.

Dowody: pismo Sekretarza Rady OIRP w W. z dnia […] r. znak L. dz. […]/[…] wraz z załącznikami (k. 4-13).

Dziekan Rady OIRP w W. pismem z […] r. l. dz. […]/[…] skierowanym do Rzecznika Dyscyplinarnego OIRP w W. przekazał wykaz radców prawnych, którzy nie wypełnili obowiązku doskonalenia zawodowego w cyklu szkoleniowym, który trwał od […] r. do […] r. Na wykazie tym pod poz. […] figurują dane radcy prawnego A. K. – nr wpisu […] która w cyklu szkoleniowym obejmującym lata […]-[…] nie uzyskała żadnego punktu szkoleniowego z 40 wymaganych w tym cyklu.

Dowód: pismo Dziekana Rady OIRP w W. z […] r. l. dz. […]/[…] (k. 1-3)

Powyżej opisany stan faktyczny został przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny ustalony w oparciu o dowody – niebudzące wątpliwości kopie dokumentów zgromadzone w aktach, szczegółowo opisane powyżej.

 

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, radcowie prawni i aplikanci radcowscy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych. Zasady etyki radcy prawnego zostały ujęte w Kodeksie Etyki Radcy Prawnego, stanowiącym załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. zwanym dalej „kodeksem etyki” lub „K.E.R.P.”. Zgodnie z art. 14 kodeksu etyki (1) Radca prawny ma obowiązek dbać o rozwój zawodowy poprzez kształcenie ustawiczne. (2) Radca prawny obowiązany jest brać udział w szkoleniach zawodowych na zasadach określonych przez właściwy organ samorządu. Nowelizacja art. 14 kodeksu etyki w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 8 uchwały Nr 1/2022 Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 8 lipca 2022 r. nie zmieniła treści normatywnej tego przepisu. Zgodnie z nim (1) radca prawny ma obowiązek dbać o swój rozwój zawodowy (2) radca prawny obowiązany jest wypełniać obowiązek doskonalenia zawodowego na zasadach określonych przez właściwy organ samorządu. Określenie tych zasad należy do właściwości Krajowej Rady Radców Prawnych, która zgodnie z art. 60 pkt 8 lit. h ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych uchwala regulamin dotyczący dopełnienia obowiązku zawodowego radców prawnych w zakresie doskonalenia zawodowego i uprawnień samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku przez radców prawnych.

W wykonaniu delegacji ustawowej Krajowa Rada Radców Prawnych wprowadziła uchwałą nr 209/X/2020 z dnia 24 października 2020 r. Regulamin zasad wypełniania obowiązku doskonalenia zawodowego przez radców prawnych i zadań organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku, zwany dalej „regulaminem”. Zgodnie z § 5 ust. 2 i 3 regulaminu, wypełnianie obowiązku doskonalenia zawodowego polega na uzyskiwaniu określonej liczby punktów szkoleniowych przysługujących za poszczególne formy doskonalenia zawodowego, a obowiązek doskonalenia zawodowego uważa się za wypełniony, jeżeli w każdym cyklu szkoleniowym radca prawny uzyska minimalną liczbę 40 punktów szkoleniowych.

Nadto, zgodnie z art. 61 ust. 2 K.E.R.P., radca prawny obowiązany jest stosować się do uchwał organów samorządu radców prawnych.

Odnosząc do przywołanych regulacji ustalenia faktyczne poczynione w rozpoznawanej sprawie, sąd dyscyplinarny uznał radcę prawnego A. K. winną zarzucanego jej czynu. Bezsporne jest, że w okresie od […] r. do […] r. obwiniona nie dbała o rozwój zawodowy poprzez szkolenie ustawiczne i nie brała udziału w szkoleniach zawodowych. Wezwana przez właściwy organ do wykazania stosownymi dowodami, że obowiązek ten został przez nią wypełniony, nie odpowiedziała na skierowane do niej maile z dnia […] r., z dnia […] r. oraz z dnia […] r. Daje to podstawę do uznania, że obwiniona nie wypełniła obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 i 2 K.E.R.P.

Dodatkowo, zważywszy, że zasady wypełniania obowiązku doskonalenia zawodowego przez radców prawnych i zadania organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku zostały określone w uchwale właściwego organu samorządu zawodowego – przywołanej wyżej uchwale Krajowej Rady Radców Prawnych nr 103/IX/2015 z dnia 11 grudnia 2015 r. przyjąć należy, iż obwiniona nie zastosowała się do powyższej uchwały.

Zaniechanie w zakresie obowiązku doskonalenia zawodowego, którego dopuściła się Obwiniona nie wynikało z przyczyn od niej niezależnych i trudności niemożliwych do przezwyciężenia. Wyznaczony cykl szkoleniowy obejmował trzy lata kalendarzowe i był na tyle długi, że umożliwiał, uwzględniając obowiązki zawodowe, rodzinne, a także nieprzewidziane sytuacje osobiste, wykonanie tego obowiązku. Należy mieć na względzie, że obowiązek doskonalenia zawodowego nie jest uzależniony od tego, czy radca prawny wykonuje zawód w jednej z prawem przewidzianych form oraz w jakim wymiarze czasowym.

W tym świetle uznać należy szkodliwość społeczną zarzucanego Obwinionej czynu. Przynależność do samorządu radcowskiego rodzi obowiązek należytego wypełniania obowiązków wobec tegoż samorządu, w tym przestrzegania uchwał jego organów. Zwrócić należy uwagę, że spoczywająca na radcach prawnych konieczność stałego doskonalenia zawodowego, w tym dokształcania się i podwyższania własnych kompetencji, aby można było w sposób prawidłowy udzielać pomocy prawnej podmiotom, na rzecz których ta pomoc jest świadczona.

Ponieważ postępowanie sprzeczne z zasadami etyki radcy prawnego stanowi podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny OIRP w W. wymierzył Obwinionej karę nagany. W ocenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w składzie rozpoznającym tę sprawę, kara nagany stanowi właściwą odpłatę za opisany wyżej delikt dyscyplinarny, a jej dolegliwość powinna skłonić Obwinioną do respektowania obowiązków określonych w kodeksie etyki.

Określając wysokość kosztów postępowania, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny wziął pod uwagę liczbę i czasochłonność czynności procesowych, rozpraw oraz rodzaj i stopień zawiłości sprawy, oraz to, że orzeczenie wydano po przeprowadzeniu jednego posiedzenia przeznaczonego na rozprawę.

Mając to wszystko na uwadze, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny OIRP w W. orzekł jak w części dyspozytywnej orzeczenia.

GF