Orzeczenie prawomocne
CZŁONKOWIE: r. pr. Artur Załuski
r. pr. Katarzyna Szwed – Kawka
PROTOKOLANT: Karolina Szymala
Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu […] r. w W. sprawy przeciwko radcy prawnemu S.(1), […], obwinionemu o to, że:
1. w dniu […] r. w J. w siedzibie Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J., po złożeniu wniosku o udostępnienie akt sprawy o sygnaturze […] i przybiciu na nim przez pracownika sekretariatu kancelarii komorniczej prezentaty wpływu przedmiotowego wniosku – dokonał zaboru ww. pisma,
tj. popełnił czyn z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 6 i art. 48 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, stanowiącego załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.
- Uznaje radcę prawnego S.(1), […], winnym zarzucanego we wniosku o ukaranie czynu, który to czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne jako czyn sprzeczny z zasadami wyrażonymi w art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 6 i art. 48 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego i za czyn ten na podstawie art. 64 ust. 1 i art. 65 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych wymierza karę pieniężną w wysokości […] ([…]) złotych;
- Na podstawie art. 706 ust. 2 ustawy o radcach prawnych zasądza od obwinionego radcy prawnego S.(1) […], na rzecz Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. tytułem zwrotu kosztów postępowania dyscyplinarnego kwotę […] ([…]) złotych.
Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. ustalił następujące istotne okoliczności faktyczne sprawy.
Pismem z dnia […] r. Zastępca Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. – M.(1) złożył wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego S.(1). W przedmiotowym piśmie wskazano, że w trakcie pobytu w sekretariacie Kancelarii Komornika Sądowego radca prawny S.(1) kierował pod adresem Komornika groźby wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz groził zawiadomieniem Prezesa Sądu Rejonowego w J. z uwagi na odmowę wykonania darmowej kserokopii sporządzonego, lecz jeszcze nie złożonego dokumentu. Dodatkowo Zastępca Komornika Sądowego poinformował, że radca prawny S.(1) przywłaszczył sobie dokument należący do akt sprawy […] o czym zostały powiadomione organy ścigania oraz Prezes Sądu Rejonowego w J.
W dniu […] r. Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. wezwał radcę prawnego S.(1) do złożenia wyjaśnień w sprawie. W złożonych obszernych wyjaśnieniach znajdujących się w piśmie z dnia […] r., radca prawny wskazał, że udając się do Kancelarii Komornika Sądowego nie miał gotowego wniosku o udostępnienie akt, lecz sporządził go odręcznie i złożył na biurze podawczym, następnie zwrócił się o zrobienie jego kopii, oraz na wykonanej kopii o umieszczenie prezentaty wraz z datą wpływu, imieniem i nazwiskiem osoby przyjmującej. Nie otrzymał kopii pisma, tym samym nie otrzymał na nim potwierdzenia wpływu, dlatego też zatrzymał złożony wcześniej przez siebie oryginalny wniosek wraz z potwierdzeniem wpływu. W ocenie radcy prawnego takie zachowanie było niedopuszczalne, ponieważ Komornik nie może odmówić przybicia prezentaty na kopii pisma stanowiącego potwierdzenie złożonego pisma, a następnie wszczyna postępowanie dyscyplinarne jako funkcjonariusz publiczny naruszając przepisy prawa. Do złożonych wyjaśnień została załączona kopia wniosku złożonego Komornikowi Sądowemu wraz z widoczną prezentatą na której widnieje data i godzina wpływu pisma do Komornika oraz nazwisko osoby, która je przyjęła (k. […]).
W dniu […] r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie braku należytej dbałości w związku z wykonywaniem zawodu radcy prawnego przez radcę prawnego S.(1) poprzez dokonanie zaboru dokumentu znajdującego się w aktach komorniczych […], w sprawie prowadzonej przez skarżącego, Komornika przy Sądzie Rejonowym w J. oraz groził wszczęciem postępowania dyscyplinarnego w stosunku do skarżącego i poinformowaniem Prezesa Sądu Rejonowego w J. z uwagi na brak woli skarżącego wykonania bezpłatnej fotokopii złożonego dokumentu, tj. o dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego stypizowanego w art. 11 ust. 1 i 2 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego stanowiącego załącznik do uchwały Nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 233).
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego zwrócił się do Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Prawnej w K. o przesłuchanie w ramach pomocy prawnej Zastępcy Komornika Sądowego M.(1) oraz M.(2), którzy złożyli swoje zeznania w dniu […] r. Zastępca Komornika Sądowego w trakcie przesłuchania wskazał, że nie brał bezpośrednio udziału w zdarzeniu. Pracownica skarżyła mu się, że radca prawny naciskał na nią, podnosił głos, próbował skutecznie wymusić na niej sporządzenie kserokopii dokumentu i złożenie podpisu. Zachowywał się w sposób głośny, arogancki. Podkreślił też, że podstawowym zarzutem było samowolne zabranie przez radcę prawnego z Kancelarii oryginału dokumentu, który uprzednio złożył, dokument, który został już opatrzony prezentatą Kancelarii, a więc był on już częścią akt sprawy, własnością Kancelarii. M.(2) podczas przesłuchania podniosła, iż kserokopia wniosku, którą wykonała pod przymusem była nieczytelna, rozmazana i odmówiła, po wcześniejszej konsultacji z Zastępcą Komornika Sądowego, wydania jej i opatrzenia prezentatą. Zwróciła się do radcy prawnego, aby ten wykonał zdjęcie złożonego już wniosku opatrzonego prezentatą, lub też sporządził jego odpis, na którym Kancelaria Komornicza będzie mogła nanieść prezentatę. Radca prawny odmówił i zabrał oryginał złożonego wniosku opatrzonego w prezentatę, wskazując, że Komornik nie potrzebuje oryginału.
Dnia […] Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. na podstawie art. 313 § 1 i 2 u stawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn. zm.) w związku z art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1870, z późn. zm.), wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów radcy prawnemu S.(1) (nr wpisu […]) o to, że w dniu […] r. w J. w siedzibie Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J., po złożeniu wniosku o udostępnienie akt sprawy o sygnaturze […] i przybiciu na nim przez pracownika sekretariatu Kancelarii Komorniczej prezentaty wpływu przedmiotowego wniosku – dokonał zaboru ww. pisma tj. popełnienia czynów z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 11 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, stanowiącego załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.
Dnia […] r. Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. wobec zaistnienia podstaw do zamknięcia dochodzenia przeciwko S.(1), na podstawie art. 321 § 6 u stawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn. zm.) w związku z art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1870, z późn. zm.), wydał postanowienie o zamknięciu dochodzenia.
W dniu […] r. Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., na podstawie art. 322 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn. zm.) w związku z art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1870, z późn. zm.), po przeprowadzeniu dochodzenia w wyżej wymienione sprawie w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zakresie grożenia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do komornika i poinformowaniem Prezesa Sądu Rejonowego w J. z uwagi na brak woli komornika wykonania bezpłatnej fotokopii złożonego dokumentu, postanowił umorzyć dochodzenie – wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. W ocenie Rzecznika Dyscyplinarnego samo poinformowanie przez radcę prawnego o zamiarze skierowania wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego czy też o zamiarze złożenia skargi, jak również podjęcie takich działań, nie stanowi naruszenia zasad etyki zawodowej radcy prawnego, a tym samym nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego. Penalizowane jest zachowanie, gdy radca prawny uzależnia odstąpienie od złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, czy też od złożenia skargi, od żądanego przez siebie zachowania drugiej strony. Natomiast taka sytuacja nie miała miejsca w zaistniałym stanie faktycznym.
W dniu […] r. Rzecznik Dyscyplinarny wniósł do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. wniosek o ukaranie radcy prawnego S.(1), obwinionego o czyny z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 6 i art. 48 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, stanowiącego załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, polegający na tym, że w dniu […] r. w J. w siedzibie Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J., po złożeniu wniosku o udostępnienie akt sprawy o sygnaturze […] i przybiciu na nim przez pracownika sekretariatu Kancelarii Komorniczej prezentaty wpływu przedmiotowego wniosku – dokonał zaboru ww. pisma, tj. popełnił czyn z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 6 i art. 48 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, stanowiącego załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.
We wniosku o ukaranie Rzecznik Dyscyplinarny zaznaczył, że Obwiniony był karany dyscyplinarnie (orzeczenie OSD z dnia […] r. w sprawie o sygn. […] oraz orzeczenie OSD z dnia […] r. w sprawie o sygn. akt […]).
Rozprawa odbyła się w dniu […] r., na której swoje zeznania złożył Zastępca Komornika M.(1) oraz M.(2) pracownica sekretariatu Kancelarii Komorniczej, potwierdzając swoje dotychczasowe zeznania. Zastępca Komornika M.(1) wskazał, że na złożone przez radcę prawnego pismo została przybita prezentata, a rejestracja pisma w Kancelarii polega tylko i wyłącznie na jej przybiciu. Nie ma żadnej księgi rejestrującej wpływ wniosków. Takie wnioski po wpływie i przybiciu prezentaty są wszywane do akt sprawy, a od momentu przybicia prezentaty dokument staje się własnością Komornika. M.(2) wskazała, że wykonana fotokopia była nieczytelna, nie nadawała się do udostępnienia, a radca prawny miał możliwość złożenia odpisu złożonego wniosku lub wykonania jego kopii z widoczną prezentatą. Nie wybierając żadnej z opcji, samowolnie zabrał oryginalny wniosek wraz z prezentatą i poinformował, że Komornik ma się opierać na jego nieczytelnej kopii przez nią sporządzoną.
W dniu […] r. zapadł wyrok w sprawie, w którym Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców w W. uznał radcę prawnego S.(1), […], winnym zarzucanego we wniosku o ukaranie czynu, który to czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne jako czyn sprzeczny z zasadami wyrażonymi w art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 6 i art. 48 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego i za czyn ten na podstawie art. 64 ust. 1 i art. 65 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych, wymierzając karę pieniężną w wysokości […] złotych oraz zasądzając tytułem zwrotu kosztów postępowania dyscyplinarnego kwotę […] złotych.
Sąd zważył, co następuje.
W ocenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w niniejszej sprawie wina Obwinionego nie budzi wątpliwości. Stan faktyczny sprawy jest bowiem bezsporny, a dopuszczenie się przez Obwinionego popełnienia zarzucanego czynu potwierdza dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy, w szczególności fakt, iż radca prawny dysponuje oryginałem złożonego wniosku wraz z prezentą, którego kopię załączył do złożonych wyjaśnień (k. […]), zeznania świadków M.(1), zeznania M.(2) oraz wyjaśnienia złożone przez Obwinionego na rozprawie. Zeznania świadków są uznał za spójne i wiarygodne, znajdujące odzwierciedlenie w dokumentach. Nie ma wątpliwości, a Oskarżony sam też temu nie zaprzecza, że w dniu […] r. zabrał on z Kancelarii Komornika Sądowego wniosek o udostępnienie akt wcześniej przez niego złożony opatrzony prezentatą zawierającą datę i jego godzinę wpływu do Kancelarii Komorniczej, a tym samym do akt komorniczych. Na piśmie widnieje też wyraźny podpis M.(2), która to pismo przyjęła. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem Obwinionego, iż Komornikowi wystarczyłaby nieczytelna kopia oryginału. Nie dość, że fotokopia nie była oryginałem, nie była oficjalnie złożona przez radcę prawnego, to była nieczytelna. W ocenie Sądu pracownik Kancelarii Komorniczej nie miał w ogóle obowiązku zrobienia fotokopii pisma, mógł odmówić jej wykonania. To na radcy prawnym, o ile miałby taką potrzebę otrzymania prezentaty na kopii złożonego pisma, ciążyło dostarczenie wniosku w dwóch egzemplarzach lub sporządzenie jego odpisu lub fotokopii we własnym zakresie. Radca prawy mógł też wykonać zdjęcie złożonego wniosku opatrzonego prezentatą, nie musiał żądać oryginalnej prezentaty na kopii wniosku. Sąd nie podziela stanowiska Obwinionego, że czymś „niewyobrażalnym” jest, aby była wykonana fotokopia dokumentu znajdującego się już w aktach sprawy, a tym samym sugestia pracownika pracownika biurowego, aby ją zrobić. Radca prawny wbrew wszelkim zasadom, etyce, przepisom, zabrał oryginał pisma znajdującego się już we władaniu Kancelarii Komorniczej. Dodatkowe okoliczności, które temu towarzyszyły, takie jak aroganckie zachowanie, podniesiony głos, nagrywanie przebiegu rozmowy, należy uznać za karygodne i licujące z wykonywaniem zawodu, w szczególności, że to radca prawny był nieprzygotowany od strony formalnej do wizyty w Kancelarii Komornika Sądowego. Co więcej radca prawny został przyjęty poza dniem przyjmowania interesantów, a mimo to umożliwiono mu złożyć wniosek, zgodnie z prośbą umieszczono dodatkowo imię i nazwisko osoby przyjmującej pismo nad prezentatą, próbowano wykonać kopię złożonego wniosku. Trudno się tutaj doszukać złych intencji zarówno po stronie Zastępcy Komornika, jak też obsługującego tego dnia Kancelarię pracownika biurowego. Zachowanie zaś radcy prawnego należy uznać za naganne. Wystarczyłoby gdyby radca prawny złożył do prezentaty na własne potrzeby ad acta odpis tego pisma, lub wykonał jego kopię we własnym zakresie. W ocenie Sądu fotokopia tego wniosku byłaby również wystarczająca.
Postawa Obwinionego też jest zastanawiająca, że mimo braku racji w swoich działaniach i jakże nie merytorycznym i niekulturalnym podejściu do sprawy, nie zachowuje on skruchy. Był tez już niejednokrotnie karany dyscyplinarnie.
Podkreślenia wymaga, że takie zachowanie i postawa Obwinionego nie tylko kompromituje jego osobę w oczach funkcjonariuszy publicznych, ich pracowników i organów sprawiedliwości, ale także naraża na szwank wizerunek całego środowiska samorządu radcowskiego.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych – radcowie prawni i aplikanci radcowscy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych. Potwierdza to Kodeks Etyki Radcy Prawnego, zgodnie z art. 6 radca prawny, mając na uwadze treść roty ślubowania określonej w ustawie o radcach prawnych, obowiązany jest wykonywać czynności zawodowe rzetelnie i uczciwie, zgodnie z prawem, zasadami etyki zawodowej oraz dobrymi obyczajami. Natomiast w art. 48 Kodeks stanowi, że radca prawny powinien dbać o to, aby jego zachowanie nie naruszyło powagi sądu, urzędu lub innych instytucji, przed którymi występuje, a także, by jego wystąpienia nie naruszały godności osób uczestniczących w postępowaniu.
Opisany stan faktyczny potwierdza, że w tej sprawie mamy do czynienia z sytuacją godzącą w zasady etyki zawodowej i dobre obyczaje. Obwiniony nie miał prawa zabierać dokumentu z Kancelarii Komornika Sądowego, mógł spokojnie dokument o krótkiej treści przepisać lub zrobić jego zdjęcie. Natomiast w takich okolicznościach samowolne zabranie oryginału złożonego dokumentu do akt komorniczych jest naganne.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż Obwiniony był winnym zarzucanego mu we wniosku o ukaranie czynu.
Odnośnie zaś wysokości kary, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny uznał, iż kara w wysokości […] złotych będzie karą adekwatną w stosunku do popełnionego czynu, a jej zastosowanie w wymiarze prewencyjnym zapobiegnie skutkom podobnych czynów Obwinionego na przyszłość.
O kosztach orzeczono zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Mając na uwadze powyższe, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny OIRP w W. orzekł jak w sentencji orzeczenia.
(WK)