Adam Bojarski

1. Wprowadzenie

Zgodnie z art. 466 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego[1] (dalej: ,,k.p.c.”) pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych. Omawiany przepis stanowi wyjątek od zasady pisemności obowiązującej w procedurze cywilnej. Tematyka art. 466 k.p.c. nie cieszy się zbytnim zainteresowaniem w doktryny prawa[2]. Pytanie jednak, czy adwokat jako ubezpieczony albo radca prawny jako pracownik lub ubezpieczony mogą złożyć ustnie do protokołu powództwo lub inne pisma procesowe w rozumieniu art. 466 k.p.c.

2. Kogo i w jakim zakresie dotyczy zwolnienie

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że adwokat nie może być zatrudniony na umowę o pracę, a wynika to ze sposobu wykonywania zawodu adwokata uregulowanego w art. 4a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze[3] (dalej: ,,pr. adw.”), przez co w przypadku adwokata może on być wyłącznie ubezpieczonym.

Natomiast radca prawny może być zatrudniony na umowę o pracę, co wynika z przepisów art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych[4] (dalej: „u.r.pr.”) oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym[5]. Oznacza to, że radca prawny może być zarówno pracownikiem, jak i ubezpieczonym.

3. Jak złożyć ustnie do protokołu powództwo lub inne wnioski dowodowe – kwestie techniczne

Przepisy art. 466 k.p.c. należy traktować jako przywilej przysługujący pracownikowi lub ubezpieczonemu[6], mający na celu odformalizowanie procesu oraz ułatwienie pracownikom lub ubezpieczonym dochodzenia roszczeń[7].

Zgodnie z § 218 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych[8] „w razie dokonania przez pracownika lub ubezpieczonego, działającego bez adwokata lub radcy prawnego, zgłoszenia w trybie art. 466 k.p.c., zgłoszenie przyjmuje biuro lub kierownik sekretariatu, przez zapisanie danych osobowych pracownika lub ubezpieczonego oraz treści zgłoszonego żądania ze wskazaniem, przeciwko komu jest skierowane, i przedstawia je niezwłocznie przewodniczącemu wydziału”. Natomiast szczegóły techniczne zostały uregulowane w § 32 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej[9], który stanowi: „1. W przypadku sporządzenia protokołu ustnego zgłoszenia powództwa, wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu lub innego ustnego wniosku, poza wskazaniem czasu i miejsca sporządzenia protokołu oraz osób uczestniczących w jego spisaniu, należy zamieścić w protokole oznaczenie stron, dokładnie określone żądanie, istotne okoliczności faktyczne sprawy i zawnioskowane dowody na poparcie poszczególnych twierdzeń, a przy roszczeniach majątkowych niepieniężnych również wartość przedmiotu sprawy. Protokół podpisuje osoba zgłaszająca żądanie oraz pracownik sporządzający protokół. 2. Protokół należy sporządzić w miarę potrzeby z odpowiednią liczbą odpisów dla osób uczestniczących w sprawie”.

Warto podkreślić, że w obu powyższych aktach nie ma informacji, że art. 466 k.p.c. nie dotyczy adwokata jako ubezpieczonego albo radcy prawnego jako pracownika lub ubezpieczonego działających we własnej sprawie. Jednakże może zdarzyć się tak, że powodem jest adwokat (jako ubezpieczony) albo radca prawny (jako pracownik lub ubezpieczony), czyli pełnomocnik profesjonalny. Niniejszy artykuł ma na celu odpowiedzieć na pytanie, czy w przypadku, gdy powodem jest adwokat lub radca prawny działający we własnej sprawie, mają zastosowanie przepisy art. 466 k.p.c.

4. Art. 466 k.p.c. – rys historyczny

Przepisy art. 466 k.p.c. były nowelizowane na mocy:

1) art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego[10];
2) art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 1 marca 1996 r o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw[11];
3) art. 1 pkt 40 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji[12];
4) art. 1 pkt 64 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw[13], która weszła w życie w dniu 5 lutego 2005 r.

Treść art. 466 k.p.c. nie była zmieniana przez ostatnie ponad 20 lat. Przepisy k.p.c. nie regulują statusu zawodowego adwokatów czy radców prawnych. Owszem, przepisy regulujące korporacje prawnicze ukazują jej profesjonalny charakter, np. art. 1 ust. 1 pr. adw. (Adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa), jak i art. 2 u.r.pr. (Pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana), jednak regulacja art. 466 k.p.c. nie dotyczy uprawnień profesjonalnych pełnomocników, jakimi są adwokaci lub radcy prawni, lecz dotyczy charakteru świadczonych przez te samorządy usług prawniczych, jako podmioty profesjonalne.

Dla porównania zgodnie z art. 87¹ § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w postępowaniu przed SN obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, ale dotyczy to ograniczenia uprawnień w tym zakresie poprzez wprowadzenia przymusu adwokacko-radcowskiego.

5. Wyłączenie stosowania art. 466 k.p.c.

Jeśli osoba posiada uprawnienia adwokata lub radcy prawnego, należy to traktować jako pewnego rodzaju przywilej względem osób, które nie posiadają uprawnień adwokata lub radcy prawnego. Uprawnienie to charakteryzuje się wyborem, czy adwokat lub radca prawny będzie chciał sam siebie reprezentować przed SN, czy może skorzysta z pomocy innego adwokata lub radcy prawnego jako profesjonalnego pełnomocnika.

Podstawową przesłanką, dzięki której pracownik lub ubezpieczony nie może złożyć w sądzie ustnie do protokołu powództwa, środków odwoławczych i innych pism procesowych, jest działanie za pomocą adwokata lub radcy prawnego. A zatem adwokat lub radca prawny chcący świadczyć usługi związane z reprezentowaniem powoda musi być prawidłowo umocowany poprzez udzielenie pełnomocnictwa. Nie oznacza to, że pracownik lub ubezpieczony może korzystać z pomocy pełnomocnika, np. osoby bliskiej, o ile nie posiada ona uprawnień adwokata lub radcy prawnego. W takim przypadku również pracownik lub ubezpieczony może udzielić pełnomocnictwa osobie niebędącej podmiotem profesjonalnym. W ostatnim przypadku udzielenie pełnomocnictwa względem pracownika lub ubezpieczonego mają zastosowanie przepisy art. 466 k.p.c.

Ponadto przepisów art. 466 k.p.c. nie stosuje się do skargi kasacyjnej i postępowania przed SN wywołanego jej wniesieniem (art. 475¹ k.p.c.) oraz w postępowaniu uproszczonym w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 505¹⁴ k.p.c.).

6. Orzecznictwo art. 466 k.p.c.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, przepis art. 466 k.p.c. ma na celu przyznanie podmiotom procesowym z reguły nieposiadającym wiedzy prawniczej oraz gorzej radzącym sobie z prowadzeniem własnych spraw uprawnień pozwalających na odstępstwo od formalnych wymagań obowiązujących w postępowaniu cywilnym[14]. Jednak czy tak sformułowane twierdzenie pozwala wykluczyć stosowanie art. 466 k.p.c. przez adwokata lub radcę prawnego we jego własnej sprawie? Uważam, że nie.

W nielicznym orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 466 k.p.c., uprawniający pracownika działającego bez adwokata lub radcy prawnego do zgłoszenia pisma procesowego ustnie do protokołu (nie dotyczyło to powództwa), nie ma zastosowania do pracownika będącego radcą prawnym[15]. Należy zwrócić uwagę, że postanowienie SN z 11 stycznia 2000 r., I PKN 579/99, dotyczyło stanu prawnego innego niż jest obecnie obowiązujący[16], co jest pomijane przez niektórych przedstawicieli doktryny[17]. W stanie prawnym przed 1 lipca 2000 r. treść przepisu brzmiała następująco: „Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu również treść środków odwoławczych i innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tych pism”.

Możliwość zgłoszenia w sądzie ustnie do protokołu powództwa została wprowadzona na mocy art. 1 pkt 40 ustawy z dnia 24 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, która weszła w życiu w dniu 1 lipca 2000 r.: „Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tych pism”[18].

Argumentacja zawarta w postanowieniu SN z 11 stycznia 2000 r., I PKN 579/99, opierała się o stwierdzenie, że zgodnie z wykładnią funkcjonalną regulacji jest udzielenie pomocy pracownikowi lub ubezpieczonemu, który nie jest w stanie dokonać należycie pewnych czynności procesowych sam, a nie odciążenie strony umiejącej sobie radzić, a za taką osobę w zakresie czynności związanych z procedurą cywilną nie można uznać osoby, która wykonuje zawód radcy prawnego.

W nowszym orzecznictwie można natrafić na pogląd, że jeśli powód jest radcą prawnym, to nie mają zastosowania przepisy art. 466 k.p.c.[19], choć orzecznictwo to powołuje się na postanowienie SN w sprawie I PKN 579/99.

7. Ocena stanu prawnego

W   doktrynie   można   znaleźć   poglądy   uznające,   że  jeśli   powód   jest   adwokatem   lub   radcą   prawnym[20],   to  nie  mają  zastosowania  przepisy
art. 466 k.p.c.[21], jak i pogląd przeciwny[22]. Aby odpowiedzieć na pytanie, kluczowa jest analiza fragmentu art. 466 k.p.c., „działający bez adwokata lub radcy prawnego”. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych (w przypadku radcy prawnego) lub wyłącznie w sprawie ubezpieczeń społecznych (w przypadku adwokata) mamy do czynienia ze stroną, która jest powodem. A zatem to nie jego pełnomocnik, a wyłącznie powód, (nie ma znaczenia, czy jest to pełnomocnik profesjonalny w osobie adwokata lub radcy prawnego[23], czy pełnomocnik nieprofesjonalny) może złożyć w sądzie ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych.

Zwrot „działający bez adwokata lub radcy prawnego” oznacza, że działanie te nie może być wykonywane bezpośrednio przez powoda, ale jest ono wykonywane przez profesjonalnego pełnomocnika w imieniu powoda. Przepis ten odwołuje się do profesjonalnych pełnomocników, a więc do podmiotów świadczących profesjonalną obsługę prawną. Jeśli powód jest adwokatem lub radcą prawnym, czy może być uznany jako profesjonalny pełnomocnik względem samego siebie jako powoda? Uważam, że nie. Powód, który jest adwokatem lub radcą prawnym, nie wystawia pełnomocnictwa do reprezentowania samego siebie przed sądem. Gdyby jednak powód chciał skorzystać z usług adwokata lub radcy prawnego, to wtedy upoważnia pełnomocnika profesjonalnego do działania w jego imieniu. A więc upoważnienie do działania w imieniu powoda przez adwokata lub radcę prawnego uniemożliwia zastosowanie przepisów art. 466 k.p.c. W takim przypadku, czy adwokat w sprawie ubezpieczeń społecznych (jako ubezpieczony) lub radca prawny w sprawach z zakresu prawa pracy (jako pracownik) lub ubezpieczeń społecznych (jako ubezpieczony) może reprezentować sam siebie? Czy musi upoważnić innego profesjonalnego pełnomocnika? Uważam, że jeśli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje sam siebie i nie upoważnia do działania w jego imieniu innego profesjonalnego pełnomocnika, wtedy można stosować przepisy art. 466 k.p.c.

Z drugiej strony adwokat lub radca prawny są uznawani profesjonalistów, wobec których są nakładane większe niż względem nieprofesjonalnego pełnomocnika wymagania opisane np. w Kodeksie Etyki Radcy Prawnego[24] lub Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeksie Etyki Adwokackiej)[25].

Treść art. 466 k.p.c. nie zawiera sformułowań wykluczających stosowania tego artykułu w stosunku adwokata lub radca prawny działającego we własnej sprawie jako ubezpieczony (adwokat) albo jako pracownik/ubezpieczony (radca prawny). Gdyby treść art. 466 k.p.c. brzmiała: ,,Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych. Przepisu nie stosuje się w sprawach adwokatów i radców prawnych będących pracownikami lub ubezpieczonymi”, wtedy nie byłoby wątpliwości, że adwokat jako ubezpieczony albo radca prawny jako ubezpieczony lub pracownik działający we własnej sprawie nie może złożyć w sądzie ustnie do protokołu powództwa oraz treści środków odwoławczych i innych pism procesowych.

Nie można pominąć tego, czym de iure jest pełnomocnictwo w sprawach z zakresu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c. pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności intelektualnej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

Należy zatem powołać się na definicję umowy zlecenia z art. 734 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny[26]. Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Oznacza to, że umowa zlecenia jest umową zawieraną pomiędzy dwoma stronami umowy, tj. zleceniodawcą oraz zleceniodawcą. W przypadku gdy adwokat jako ubezpieczony lub radca prawny jako pracownik (ubezpieczony) reprezentuje siebie, nie mamy do czynienia z umową zlecenia lub jakąkolwiek inną umową.

Ponadto celem ustawodawcy była eliminacja przywileju dla osób korzystających z usług adwokata lub radcy prawnego w sprawach pracowniczych lub w sprawach ubezpieczeń społecznych. Przywilej ten należy rozumieć wąsko, tj. strona musi korzystać z pomocy adwokata lub prawnego. Jeśli adwokat (jako ubezpieczony) lub radca prawny (jako pracownik/ubezpieczony) posiada uprawnienia adwokata lub radcy prawnego, to znaczy, że sam „nie korzysta z usług adwokata lub radcy prawnego”, gdyż nie może „korzystać ze swoich usług”. W takich przypadkach adwokat lub radca prawny nie świadczy usług pomocy prawnej, ponieważ czynności dokonywane przez adwokata lub radcę prawnego nie mają zakresu „pomocy prawnej” (osoba wykonująca zawód adwokata lub radcy prawnego wykorzystuje swoje uprawnienia i swoją wiedzę działając w swoim imieniu, a nie w imieniu klienta). Strona musi więc najpierw upoważnić profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, poprzez udzielenie mu pełnomocnictwa do reprezentowania pracownika lub ubezpieczonego. Dopiero dokonanie takiej czynności eliminuje możliwość skorzystania ze złożenia ustnego powództwa i innych pism procesowych ustnie do protokołu.

W przypadku adwokata (w sprawach ubezpieczeniowych), jak i radcy prawnego (w sprawach pracowniczych lub ubezpieczeń społecznych) brak jest wymogu udzielenia pełnomocnictwa samemu sobie. Skoro nie udzielamy pełnomocnictwa samemu sobie, to znaczy, że jesteśmy traktowani jako pracownik lub ubezpieczony niekorzystający z „pomocy adwokata lub radcy prawnego”.

8. Podsumowanie

W mojej ocenie w stosunku do adwokata (jako ubezpieczonego) albo radcy prawnego (jako pracownika lub ubezpieczonego) działającego we własnej sprawie ma zastosowanie art. 466 k.p.c. Skutkuje to tym, że adwokat lub radca prawny działający we własnej sprawie może zgłosić w sądzie ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych.

Po pierwsze, adwokat lub radca prawny we własnej sprawie jest powodem działającym bez pomocy adwokata lub radcy prawnego. Uważam, że przez zwrot „działający bez adwokata lub radcy prawnego” należy rozumieć jako działanie dokonywane przez inną osobę niż powód, posiadającą uprawnienia profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego.

Po drugie, to pełnomocnictwo do reprezentowania powoda uniemożliwia stosowanie art. 466 k.p.c., a adwokat lub radca prawny nie może upoważnić siebie do reprezentowania przed sądem przez udzielenie pełnomocnictwa samemu sobie.

Po trzecie, ustawodawca nie wprowadził ograniczenia w art. 466 k.p.c., z którego wynikałoby, że adwokat (jako ubezpieczony) czy radca prawny (jako pracownik lub ubezpieczony) działający we własnej sprawie nie może zgłosić w sądzie ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych.

Po czwarte, przywilej, o którym mowa w art. 466 k.p.c., jest przywilejem powoda, a nie przywilejem pełnomocnika powoda. Oznacza to, że jeżeli powód będący adwokatem lub radcą prawnym chce skorzystać z tego przywileju i nie jest on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, to może on skorzystać z zgłoszenia w sądzie ustnie do protokołu powództwa oraz treści środków odwoławczych i innych pism procesowych.

W przypadku ubezpieczonego adwokata lub radcy prawnego nie ma znaczenia, czy prowadzi on działalność gospodarczą w ramach indywidualnej praktyki czy w ramach spółki dopuszczonej przez przepisy prawa. Istotny jest sam fakt, że ubezpieczonym jest powód, którym jest adwokat, lub powód, który jest pracownikiem lub ubezpieczonym jako radca prawny, i nie jest reprezentowany przez innego adwokata lub radcę prawnego.

Moim zdaniem, jeśli ustawodawca chciałby doprecyzować stan faktyczny poprzez eliminację możliwości złożenia powództwa, treści środków odwoławczych i innych pism procesowych ustnie do protokołu, powinien podjąć inicjatywę legislacyjną, wyłączającą z tego przywileju adwokatów w sprawach ubezpieczeń społecznych oraz radców prawnych w sprawach pracowniczych i ubezpieczeń społecznych. Znowelizowany art. 466 k.p.c. mógłby brzmieć następująco „Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych. Przepisu nie stosuje się w sprawach adwokatów i radców prawnych będących pracownikami lub ubezpieczonymi.”.

Adam Bojarski
doktor nauk prawnych, radca prawny w OIRP w Poznaniu,
doradca podatkowy przy Wielkopolskim Oddziale Krajowej Izby Doradców Podatkowych w Poznaniu
ORCID: 0000-0001-9951-5677

[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.
[2] J. Gudowski, Kodeks postępowania cywilnego. Orzecznictwo. Piśmiennictwo. Tom III, Art. 466, LEX/el 2025. W zakresie stosowania art. 466 k.p.c. znajdują się 3 postanowienia Sądu Najwyższego (dalej: „SN”), lecz brak jest artykułu naukowego dotyczącego art. 466 k.p.c.
[3] Dz. U. z 2026 r. poz. 468, ze zm.
[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 499, ze zm.
[5] Dz. U. z 2021 r. poz. 2117, ze zm.
[6] M. Malczyk-Herdzina, Uprzywilejowanie procesowej pozycji pracownika w świetle przepisów kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy, a konstytucyjna zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), „Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej” 1/2010, s. 305-314.
[7] J. May, Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, „Studia Iuridica Toruniensia” 33/2021, s. 213.
[8] Dz. U. z 2024 r. poz. 867, ze zm.
[9] Dz. Urz. MS. z 2019 r. poz. 138.
[10] Dz. U. z 1985 r. Nr 20, poz. 86. Treść artykułu brzmiała następująco: „Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu również treść środków odwoławczych i innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tych pism”.
[11] Dz. U. z 1996 r. Nr 43, poz. 189. Treść artykułu brzmiała następująco: „Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu również treść środków odwoławczych i innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tych pism”.
[12] Dz. U. z 2000 r. Nr 48, poz. 554. Treść artykułu brzmiała następująco: „Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tych pism”.
[13] Dz. U. z 2004 r. Nr 172, poz. 1804.
[14] Wyrok Sądu Okręgowego (dalej: „SO”) w Piotrkowie Trybunalskim z 23 czerwca 2017 r., V Pa 11/17, LEX nr 2331797.
[15] Postanowienie SN z 11 stycznia 2000 r. I PKN 579/99, LEX nr 40810.
[16] W opisywanym stanie prawnym od 1 lipca 1996 r. do 1 lipca 2000 r. art. 466 k.p.c. dotyczył treści środków odwoławczych i innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tych pism. Radca prawny został jako profesjonalny pełnomocnik wprowadzony z dniem 1 lipca 1996 r. w wyniku wejścia w życie przepisów art. 1 ustawy z 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw.
[17] J. Brol [w:] Kodeks postępowania cywilnego. T. II. Komentarz do art. 367-505(37), K. Piasecki (red.), Legalis 2010.
[18] Dz. U. z 2000 r. Nr 48, poz. 554.
[19] Wyrok SO w Łodzi z 28 października 2014 r., VII Pa 305/14, LEX nr 2131327.
[20] G. Kochan [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Art. 459-1217. Tom II, T. Szanciłło (red.), Art. 466, Legalis 2023.
[21] J. Iwulski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II. Artykuły 367-505(39), Art. 466, LEX/el 2021, E. Stefańska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), Art. 466, LEX/el 2022.
[22] S. Góźdź [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art. 1-505(39). Tom I, O. Piaskowska (red.), Art. 466, LEX/el 2025.
[23] Wyrok SO w Warszawie z 15 listopada 2018 r., XXI Pa 338/18, LEX nr 2605279.
[24] Zob. uchwała Nr 884/XI/2023 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z 7 lutego 2023 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.
[25] Zob. obwieszczenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z 1 lipca 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej).
[26] Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, ze zm.