Klauzula mediacyjna to postanowienie umowne, w którym strony zobowiązują się, że w razie powstania sporu na tle realizacji umowy, przed skierowaniem sprawy do sądu, najpierw podejmą próbę jego rozwiązania w drodze mediacji. Stanowi ona solidne zakotwiczenie stron we współpracy i wskazuje na ich mediacyjne podejście do rozwiązywania ewentualnego konfliktu już od samego początku ich relacji. Wpisanie jej do umowy podczas jej zawierania stanowi również eleganckie i bardzo praktyczne rozwiązanie mogącego powstać w przyszłości sporu. Pozwala bowiem już na etapie zawierania umowy, kiedy relacje pomiędzy stronami są dobre, a strony myślą o współpracy, a nie o sporze, porozmawiać, jak ma przebiegać mediacja i ustalić istotne dla stron warunki jej przeprowadzenia.
W takim razie, co powinna zawierać klauzula mediacyjna? Powinna określać minimum warunków przeprowadzenia mediacji: przedmiot mediacji, osobę mediatora lub sposób jego wyboru. Strony mogą też doprecyzować kwestie organizacyjne, tj. czas trwania mediacji, miejsce spotkań, sposób ponoszenia kosztów. Im bardziej precyzyjny zapis, tym łatwiej przeprowadzić mediację w praktyce.
Przykład klauzuli mediacyjnej ze strony Ośrodka Mediacji przy OIRP w Warszawie (www.osrodekmediacji.info.pl)
“W przypadku sporu związanego z niniejszą umową, strony zobowiązują się do skierowania sprawy do rozwiązania w drodze mediacji zgodnie z Regulaminem Ośrodka Mediacji przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie i wyrażają zgodę na określony w tym Regulaminie sposób wyboru mediatora”.
Wprowadzenie klauzuli mediacyjnej do umowy nie wyklucza skierowania sprawy do sądu. Pozwala jednak stronom zaoszczędzić czas, stres i koszty związane z postępowaniem sądowym i daje szanse na polubowne zakończenie konfliktu. Sprzyja szybkiemu i konstruktywnemu rozwiązaniu sporu, a mediacja pozwala zachować kontrolę nad jego wynikiem. Ponadto ugoda zawarta w mediacji i zatwierdzona przez sąd ma moc orzeczenia sadowego. Dlatego coraz więcej stron decyduje się na wprowadzenie takiego zapisu do umowy jako narzędzia budowania bezpiecznej i przejrzystej współpracy.
Mediacja sprzyja również utrzymaniu dobrych relacji i pozwala zakończyć spór szybciej oraz efektywniej niż postępowanie sądowe. Zamieszczenie zatem w umowie klauzuli mediacyjnej może pomóc stronom w rozwiązaniu sporu, jaki może się pojawić w trakcie współpracy.
autor: Magdalena Kupczyk‑Czerniawska – radca prawny, mediator