W czwartek 18 czerwca 2026 r. w auli Wydziału Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się konferencja „Prawo do azylu w 2026 roku – wyzwania międzynarodowe i krajowe”, zorganizowana wspólnie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie, Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (UNHCR) oraz Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowiska prawniczego, administracji publicznej, organizacji pozarządowych, środowiska akademickiego oraz osoby z doświadczeniem migracyjnym.

Konferencję otworzyli r. pr. Magdalena Bartosiewicz – Wicedziekan Rady OIRP w Warszawie, prof. dr hab. Kamil Zajączkowski – Dyrektor Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Barbara Colzi – Senior Protection Officer Biura UNHCR w Polsce. W swoich wystąpieniach podkreślili znaczenie prawa do azylu jako jednego z fundamentów międzynarodowego systemu ochrony praw człowieka oraz potrzebę prowadzenia rzetelnej debaty na temat wyzwań związanych z ochroną uchodźców i osób poszukujących ochrony międzynarodowej.

Wykład otwierający pt. „Prawo do azylu w 2026 roku: wyzwania, przed którymi stoimy” wygłosiła Danuta Przywara – Przewodnicząca Rady Fundacji Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, od lat jedna z najważniejszych postaci polskiego ruchu ochrony praw człowieka. W swoim wystąpieniu zwróciła uwagę na aktualne wyzwania stojące przed państwami europejskimi w obszarze ochrony uchodźców, znaczenie przestrzegania standardów międzynarodowych oraz konieczność zachowania równowagi pomiędzy bezpieczeństwem państwa a ochroną praw jednostki.

Panel I: Głos doświadczenia – od ucieczki do życia w Polsce

Pierwszy panel konferencji poświęcony został perspektywie osób z doświadczeniem migracyjnym i uchodźczym. Moderatorką dyskusji była r. pr. Patrycja Mickiewicz, członkini Komisji Zagranicznej i Praw Człowieka OIRP w Warszawie.

W panelu udział wzięli: Darya Hardejchik, Darin Loka ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, Khedi Alijewa reprezentująca inicjatywę Kobiety Wędrowne, Gulbarg Sayfova – Zastępca Dyrektora Stowarzyszenia Tadżycko-Polskie Centrum Kulturalne oraz Nadiia Korolevska. Paneliści dzielili się własnymi doświadczeniami związanymi z opuszczeniem kraju pochodzenia, procesem adaptacji w Polsce oraz wyzwaniami, jakie napotykają osoby poszukujące bezpieczeństwa i nowego miejsca do życia. Szczególną wartością tej części konferencji było przedstawienie indywidualnych historii pokazujących praktyczny wymiar funkcjonowania systemu ochrony międzynarodowej.

Panel II: Prawo do azylu – standardy ochrony osób migrujących a rzeczywistość

Drugi panel poświęcony został analizie obowiązujących standardów ochrony osób migrujących oraz praktyce ich stosowania. Moderatorem dyskusji był r. pr. Adam Chmura, Zastępca Rzecznika Praw Dziecka w latach 2024–2025.

W debacie uczestniczyli: dr Marcin Mrowicki z Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego, dr Anna Sidorowska-Ciesielska – sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Aleksandra Chrzanowska ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej i Grupy Granica, adw. Joanna Subko z UNHCR Polska oraz adw. Małgorzata Jaźwińska – członkini zarządu Stowarzyszenia Interwencji Prawnej.

Dyskusja koncentrowała się wokół zgodności krajowej praktyki z międzynarodowymi i europejskimi standardami ochrony uchodźców, wyzwań związanych z dostępem do procedur azylowych, roli sądów administracyjnych oraz organizacji społecznych w ochronie praw osób migrujących. Uczestnicy podkreślali znaczenie niezależnej kontroli sądowej oraz konieczność zapewnienia skutecznego dostępu do pomocy prawnej osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową.

Panel III: Od ochrony do samodzielności – wyzwania państwa w zakresie integracji uchodźców

Ostatni panel konferencji poświęcony został zagadnieniom integracji uchodźców i budowania długofalowych rozwiązań wspierających ich samodzielność. Moderatorką była r. pr. Paulina Masłowska, członkini Komisji Zagranicznej i Praw Człowieka OIRP w Warszawie.

W dyskusji udział wzięli: dr Marta Pachocka z Instytutu Studiów Międzynarodowych SGH oraz Ośrodka Badań nad Migracjami UW, Myroslava Keryk – Prezeska Fundacji „Dom Ukraiński”, Bartłomiej Potocki – Dyrektor Departamentu Integracji Społecznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Agnieszka Kosowicz – Prezeska Fundacji Polskie Forum Migracyjne, r. pr. Olga Trocha – Child Protection Specialist w Biurze UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce oraz Michał Miguła – Kierownik Referatu Strategii i Programów Społecznych Urzędu Miejskiego w Gdańsku.

Paneliści omawiali kwestie związane z integracją społeczną i zawodową uchodźców, rolą samorządów, organizacji pozarządowych oraz administracji centralnej w budowaniu skutecznych programów wsparcia. Szczególną uwagę poświęcono doświadczeniom zdobytym w związku z napływem uchodźców z Ukrainy oraz potrzebie tworzenia systemowych rozwiązań umożliwiających osobom objętym ochroną międzynarodową pełne uczestnictwo w życiu społecznym i gospodarczym.

Podsumowanie

Konferencję zakończył r. pr. Rafał Siemieniec, członek Komisji Zagranicznej i Praw Człowieka  OIRP w Warszawie, dziękując prelegentom, partnerom wydarzenia oraz wszystkim uczestnikom za aktywny udział w debacie poświęconej jednemu z najważniejszych współczesnych wyzwań z zakresu praw człowieka.

Konferencja „Prawo do azylu w 2026 roku – wyzwania międzynarodowe i krajowe” stworzyła przestrzeń do wielowymiarowej dyskusji o przyszłości systemu ochrony uchodźców w Polsce i Europie. Spotkanie połączyło perspektywę osób z doświadczeniem migracyjnym, praktyków prawa, przedstawicieli organizacji międzynarodowych, administracji publicznej, środowiska akademickiego i organizacji społecznych. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że skuteczna ochrona osób poszukujących bezpieczeństwa wymaga nie tylko odpowiednich regulacji prawnych, ale również sprawnie działających instytucji, dostępu do pomocy prawnej oraz skutecznych programów integracyjnych.