USTAWA
z dnia                                r.
o zmianie ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw)

Art. 1.
W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 507, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 6:
a) po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:
„1a. Zawód radcy prawnego polega również na sporządzaniu poświadczeń:
1) własnoręczności podpisu;
2) zgodności odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem;
3) daty okazania dokumentu;
4) pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu.
1b. Do sporządzania poświadczeń, o których mowa w ust. 1a, stosuje się odpowiednio art. 81, art. 84-88, art. 97 i art. 98 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 164, z późn. zm.).”,
b) uchyla się ust. 3;
2) w art. 8:
a) w ust. 1 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 
w brzmieniu:
„4) z ograniczoną odpowiedzialnością, w której wspólnikami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.”,

b) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„2a. Z zastrzeżeniem przepisów odrębnych, nazwa „kancelaria prawna” jest zastrzeżona dla firm kancelarii i spółek, w których radca prawny wykonuje zawód.”;
3) w art. 223 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„3. Wysokość opłat za pomoc prawną, o której mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na zasadach określonych w art. 225 ust. 5-7. Przepis art. 225 ust. 8 stosuje się odpowiednio.”;
4) w art. 225 dodaje się ust. 4-7 w brzmieniu:
„4. Wysokość stawek minimalnych za czynności radców prawnych, o których mowa w ust. 3, podlega corocznie waloryzacji od dnia 1 marca.
5. Waloryzacja, o której mowa w ust. 4, polega na pomnożeniu kwot stawek minimalnych za czynności radców prawnych należnych ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację, przez wskaźnik waloryzacji oraz zaokrągleniu do pełnych złotych w górę.
6. Wskaźnik waloryzacji stanowi średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym, ogłaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
7. Minister Sprawiedliwości, w terminie co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji, ogłasza, w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość stawek minimalnych za czynności radców prawnych należnych od terminu waloryzacji.”.

Art. 2.
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094) po art. 603 dodaje się art. 604 w brzmieniu:
„Art. 604. 1. Kto, nie będąc do tego uprawnionym, posługuje się nazwą „kancelaria prawna”, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
2. Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w imieniu lub w interesie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.”.

Art. 3.
W ustawie z dnia z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615, z późn. zm.) w art. 4a dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„3. Z zastrzeżeniem przepisów odrębnych, nazwa „kancelaria prawna” jest zastrzeżona dla firm kancelarii lub spółek, w których adwokat wykonuje zawód.”.

Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie …

UZASADNIENIE

Celem projektu ustawy jest wprowadzenie zmian w przepisach dotyczących: 1) sporządzania przez radców prawnych poświadczeń, 2) form wykonywania zawodu radcy prawnego, 3) zastrzeżenia nazwy „kancelaria prawna”, 4) waloryzacji stawek minimalnych za czynności radców prawnych, opłat za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości oraz opłat za pomoc prawną udzieloną przez radcę prawnego z urzędu.
Pierwszego z wymienionych zagadnień dotyczy art. 1 pkt 1 projektu ustawy, w którym zaproponowano nowelizację art. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 507, z późn. zm.), dalej jako „ustawa o r.pr.”. Zgodnie z projektowanym art. 6 ust. 1a ustawy o r.pr. wykonywanie zawodu radcy prawnego miałoby polegać również na sporządzaniu poświadczeń: 1) własnoręczności podpisu, 2) zgodności odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem, 3) daty okazania dokumentu, 4) pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu. Regulacja ta została oparta na art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 164, z późn. zm.), dalej jako „ustawa – Prawo o notariacie”, który upoważnia notariuszy do poświadczeń w takim właśnie zakresie. 
Za wprowadzeniem analogicznego upoważnienia dla radców prawnych przemawiają rozwiązania przyjęte w innych ustawach. I tak, art. 129 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.) stanowi, że zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ma charakter dokumentu urzędowego. Zgodnie z art. 33 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, zaś adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Z kolei art. 48 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) przesądza, że zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym ma charakter dokumentu urzędowego.
Uzupełnieniem nowego art. 6 ust. 1a ustawy o r.pr ma być dodawany art. 6 ust. 1b ustawy o r.pr., który określa, że do sporządzania wskazanych wyżej poświadczeń mają być stosowane odpowiednio art. 81, art. 84-88, art. 97 i 98 ustawy – Prawo o notariacie. Odesłanie to wskazuje przepisy dotyczące czynności notarialnych, których odpowiednie stosowanie powinno zapewnić prawidłowość sporządzania poświadczeń przez radców prawnych. Stanowią one przede wszystkim o następujących kwestiach. Notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem (art. 81).. Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnych, które dotyczą: 1) samego notariusza, 2) jego małżonka, 3) krewnych lub powinowatych notariusza w linii prostej bez ograniczenia stopnia, a w linii bocznej krewnych i powinowatych do trzeciego stopnia włącznie, 4) osób związanych z notariuszem z tytułu przysposobienia, opieki, kurateli lub będących w bliskim z nim stosunku (art. 84 § 1). Przy dokonywaniu czynności notarialnej notariusz jest obowiązany stwierdzić tożsamość osób biorących udział w czynności (art. 85 § 1). Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych (art. 86). Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza (art. 88). Każde poświadczenie powinno zawierać datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności, oznaczenie kancelarii, podpis notariusza i jego pieczęć (art. 97). Notariusz stwierdza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem. Jeżeli okazany dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki, uszkodzenia), notariusz stwierdza to w poświadczeniu (art. 98).
Konsekwencją dodania ust. 1a i 1b w art. 6 ustawy o r.pr. ma być uchylenie w tym artykule ust. 3, który obecnie stanowi, że „radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu”.
Drugiego problemu dotyczy, zawarta w art. 1 pkt 2 lit. a projektu ustawy, propozycja dodania w art. 8 ust. 1 ustawy o r.pr. pkt 4, zgodnie z którym radca prawny mógłby wykonywać zawód w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Obowiązujące przepisy dopuszczają wykonywanie zawodu radcy prawnego w spółce: 1) cywilnej lub jawnej, w której wspólnikami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (RP), 2) partnerskiej, w której partnerami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP, 3) komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, w której komplementariuszami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP.
Proponowane rozszerzenie katalogu form wykonywania zawodu radcy prawnego ma dotyczyć wyłącznie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wspólnikami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP.
Po trzecie, w art. 1 pkt 2 lit. b projektu ustawy proponuje się wprowadzenie do art. 8 ustawy o r.pr. ust. 2a, który stanowiłby, że z zastrzeżeniem przepisów odrębnych, nazwa „kancelaria prawna” jest zastrzeżona dla firm kancelarii i spółek, w których radca prawny wykonuje zawód. Ze zmianą tą łączy się art. 3 projektu ustawy, w którym zaproponowano dokonanie analogicznej zmiany w ustawie z dnia z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615, z późn. zm.). W art. 4a tej ustawy zostałby dodany ust. 3, w myśl którego z zastrzeżeniem przepisów odrębnych, nazwa „kancelaria prawna” jest zastrzeżona dla firm kancelarii lub spółek, w których adwokat wykonuje zawód. Uzupełnieniem wskazanych przepisów jest art. 2 projektu ustawy zawierający propozycję zmiany w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094). W myśl dodawanego w tej ustawie art. 604 każdy kto, nie jest do tego uprawniony a posługuje się nazwą „kancelaria prawna” będzie podlegał karze ograniczenia wolności albo grzywny. Tej samej karze będzie podlegał ten, kto dopuszcza się takiego czynu, działając w imieniu lub w interesie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
Ostatnia ze wskazanych na wstępie kwestii jest przedmiotem art. 1 pkt 3 i 4 projektu ustawy. Podstawowy mechanizm waloryzacji stawek został umieszczony w dodawanych w art. 225 ustawy o r.pr. ust. 4-7. Zgodnie z tą propozycją, wysokość stawek minimalnych za czynności radców prawnych będzie podlegać corocznie od dnia 1 marca waloryzacji, polegającej na pomnożeniu kwot tych stawek należnych ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację, przez wskaźnik waloryzacji oraz zaokrągleniu do pełnych złotych w górę. Wskaźnik waloryzacji ma stanowić średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym, ogłaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W terminie co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji Minister Sprawiedliwości będzie ogłaszał w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość stawek minimalnych za czynności radców prawnych należnych od terminu waloryzacji.
Należy podkreślić, że proponowany mechanizm waloryzacji będzie miał w pełni zastosowanie także do opłat za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, o których mowa w art. 225 ust. 2 ustawy o r.pr. Ze względu na to, że w tym przepisie, który stanowi podstawę dla określenia wysokości tych opłat przez Ministra Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia, określono tę wysokość poprzez odwołanie się do stawek minimalnych za czynności radców prawnych, dokonywanie zmian legislacyjnych jest zbędne. Wskazana konstrukcja ustawowa będzie bowiem skutkować tym, że waloryzacja stawek minimalnych będzie miała automatyczne odzwierciedlenie w odpowiednim podniesieniu opłat za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości.
Uzupełnieniem przedstawionego sposobu waloryzacji jest propozycja dodania ust. 3 w art. 223 ustawy o r.pr.. Stosowanie do projektowanego przepisu wysokość opłat za pomoc prawną udzielaną przez radców prawnych z urzędu będzie podlegać waloryzacji na zasadach określonych w art. 225 ust. 5-7 ustawy o r.pr. W razie potrzeby ogłoszenia wysokości zwaloryzowanych opłat nastąpi to w oparciu o art. 225 ust. 8 ustawy o r.pr.
W art. 4 projektu ustawy zaproponowano, aby weszła ona w życie ….